Formatie 2025

Onderwerp

Rianne Letschert is door de Tweede Kamer gevraagd het proces te begeleiden waarin D66, CDA en VVD toewerken naar een akkoord waarop een stabiel kabinet kan worden geformeerd. Een frisse buitenstaander met een academische achtergrond.

De formatie lijkt een van de meest complexe als je kijkt naar het geheel van geopolitieke instabiliteit, klimaatverandering, de AI-revolutie, verstoring van de informatievoorziening en de interne politieke patstellingen.

De puzzel die moet worden opgelost is complex.

We zitten in een geopolitieke instabiele periode waarbij de VS, China en Rusland hun invloedsferen aan het uitbreiden zijn en aansturen op het verzwakken van de EU.
De VS en Rusland zijn sterk gefocust op fossiele energie en ondermijnen klimaatbeleid. De klimaatverandering versnelt en de levensvatbaarheid van de biosfeer neemt af.
AI en sociale media versterken polarisatie en ondermijnen het gezag van wetenschappelijke instituten en voorkomen keuzes voor de toekomst van volgende generaties.
Net als in andere westerse landen leidt dat tot een opkomst van populistische partijen die een conservatieve en op de natiestaat gerichte agenda hebben waarbij ze de gevaren van klimaatverandering ontkennen ten faveure van electorale winst. Instabiele regeringen, politieke fragmentatie en het behartigen van deelbelangen zijn een direct gevolg. Het partijpolitieke stelsel heeft de macht afgepakt van de samenleving, doet niet wat de samenleving echt wil en doet niet waar de wetenschap om vraagt: beleid gericht op het behoud van het leven op aarde.
Conclusie is dat als we de democratie niet fixen, we ook de problemen niet kunnen fixen. Er is meer deliberatieve en directe democratie nodig.

De complexiteit van de uitdagingen vraagt om helder, samenhangend beleid op grond van beschikbare kennis niet op grond van politieke overwegingen. Dit blijkt een te grote opgave voor het huidige stelsel. De uitdagingen vragen om een benadering waarbij systeemveranderingen noodzakelijk, wenselijk en verstandig zijn.

Onze oproep is om kennisinstituten en de wensen vanuit de samenleving meer centraal te stellen bij de beleidsbepaling. Dat kan met op kennis gebaseerde burgerberaden, intelligentie volksraadplegingen en de inzet van digitale middelen om iedereen die wil, mee te kunnen laten doen. De partijpolitiek is nu eerder onderdeel van het probleem dan van de oplossing.

Het Burgerplatform heeft samen met een aantal partners hierover een brief geschreven aan de informateur. We zullen ook het publieke debat over dit onderwerp stimuleren. Wil je deze oproep steunen als particulier? Dat kan online:

Teken de oproep

Wil je meewerken of deze campagne steunen als organisatie? Neem dan contact met ons op.